Hoi Geert,
Met een protectorfilter bescherm je eigenlijk alleen de voorste lens in je objectief (als je een goede hebt tenminste, anders verkleurt je foto ook nog). Een grijsgradatiefilter is simpel gezegd een stukkie kunststof welke voor een helft "bewolkt" (heb even geen ander woord) is waardoor er door die helft wat minder licht naar binnen komt en dit verder geen invloed zou mogen hebben op je foto. Vergelijk het een beetje (niet te veel) met een soort zonnebril die wat zonlicht voor je ogen tegenhoud. De andere helft is blank en laat dus al het licht door.
Zet je deze voor je lens dan zorg je er voor dat het donkere deel voor het lichte deel van je foto zit, hier dus de lucht met de zon. Hierdoor zal de belichtingstijd iets langer worden omdat het lichtste stuk (de lucht) wat wordt gefilterd door het donkere stuk van de filter. Omdat dus de belichtingstijd wat langer wordt krijgt je onderste gedeelte iets meer licht en wordt dus wat lichter dan nu het geval is.
Deze filters heb je dan ook in een aantal verschillende sterkte van donkerte. Er zijn zelfs filters waarmee je overdag op een zonnige dag het donker kunt laten worden.
Weet niet of je nog mee gaat met de workshop van Bas, maar die zal het zeker laten zien deze filters. En anders een keer op een clubdag.
Je andere vraag over een zonsopkomst in het Lauwersmeer. Ik zelf vind een heel mooi plek bij vakantiepark Suijderoogh. Dit ligt vlak onder Lauwersoog aan de andere kant (onderkant) van het Nieuw Robbengat. Als je naar dit vakantiepark rijd blijf je de weg helemaal volgen tot je niet meer verder kunt (dus niet het vakantiepark in). Je bent dan op een parkeerplaats in het bos (ook mooi trouwens om te wandelen en te fotograferen, veel vlinder, libellen etc.)Ga hier zover mogelijk naar achteren en rechts. Hier is ergens een paadje door het bos/struikgewas heen en je komt dan bij het water terecht. Hier is ook een steigertje. Als je bij dat steigertje bent komt de zon rechts van je op.
Bijgaande foto is gemaakt voor het restaurant Suijderoogh (kon even die andere niet vinden) waar je voor bijrijd. Ben benieuwd naar de resultaten. Ook in de haven zitten nog wel eens vogels die met digiscoping perfect geplaat kunnen worden. Veel plezier zondag daar.